Cuma, Temmuz 1, 2022
- Tanıtım -spot_img

KONU:

Osmanlı Tıbbından

Tüm sayılara her zaman ulaşın!

Dergimize online abone olun, istediğiniz cihazdan istediğiniz zaman istediğiniz sayıya ulaşın!

Osmanlı Tıbbından

Mizaç İlmi-1 Fî Beyâniʼl-Erkâniʼl-Erbaʻa İnsânın ve sâir hayvânın bedeni aslında dört nesneden yoğrulmuşdur ki anâsır ve erkân derler. Ol dört nesnenin ikisi hafîfdir yaʻnî yenlidir. Biri...

Osmanlı Tıbbından

Bâb-ı Sânî: Rîh-i Mesâne Beyânındadır Bu maraz kavukda yel olduğudur. Sebebi zaʻf-ı hazmdan veya nefh tevellüd iden eşyâ istiʻmâl eylemeden yahud balgamdan. Eğer mâddesi balgam...

Osmanlı Tıbbından

Gışâ beyânındadır Bu şol marazdır ki, gice görmez. Halk dilinde buna şebkûr dirler. Sebebi buhārât-ı galîzadır ki, demi bulandırır. Ve galîz ider. Ekser bu maraz...

Usr-ı Bevl

Usr-ı bevl güçle tebevvül eylemekdir. Sebebi zaʻf-ı mesânedir. Ya sû-i mizâc-ı sâdec ya sû-i mizâc-ı bedenî ile defʻaten tebevvüle kâdir olmamakdır. Bu sebebin ekseri...

Osmanlı Tıbbından

Seder Beyânındadır Göz kararmakdır. Kaçan hâdis olsa başında sıkl-ı azîm olub ol kimesne mebhût olur. Ke-ennehû başına bedeninden duhân çıkar. Karanulukda kalur gibi gözleri kararır....

Osmanlı Tıbbından

Adâb-ı Taʻâm Maʻlûm ola ki insan acıkmadıkça taâm yimemek gerek ve pek acıkdığı zaman dahi taʻâm te’hîr eylemeyeler. Zirâ bedenden miʻdeye rutûbetler dökülüb  miʻdeyi ifsâd...

Lisan

İmdi lisân bir lahm-pâredir ki, nerm ve sefîddir. Ve anda damarlar ve şiryânlar bî-nihâyedir. Bu damarlar ve şiryânlar lisânın humretine sebebdir. Cenâb-ı Bârî zebânı...

Osmanlı Tıbbından

Metnin Transkripsiyonu Noksan-ı Demden Olan HastalıklarSebebi damar boşalmakdan veya ishâl olmakdan veyâhud kan akıtmakdan veya çok cimâ eylemekden veyâ seyelân-ı demden veyâ ruâf olmaktan veyâ...

Uzuvların Riyâzâtı

Metnin Aslı Metnin Transkripsiyonu Metnin Güncel Tercümesi Uzuvların Riyâzâtı Maʻlûm olâ ki her uzuv ki riyâzâtı yâni hareketi çok ola ol uzuv ki kâvî olur husûsân...

Hüzâl-ı Müfrit Beyânındadır (Aşırı Zayıf Olmak)

Bunun maʻnâsı ziyâde arık olmakdır. Sebebi ya kıllet-i demdir yahud teksîr-i deme bâʻis olmayan gıdâların eklidir. Yahud demin mekrûh gelmesindendir ki, tabîʻat anı sâir...

Hasât Beyânındadır (Böbrek ve Mesane Taşları)

İmdi kûluncla hasât-ı külâ mâbeyninde fark sekiz vech üzeredir. Meselâ vecaʻ-ı hasât sağîrdir, çuvaldız batmış gibidir. Vecaʻ-ı kûlunc büyük ağrıdır. İkinci vecaʻ-ı hasât aʻlâdan...

Burun Kuruluğu, Burun Yaraları

(Kaynak: En-Mûzec kitabından) Cefâfü’l-enf beyânındadır Türkîsi burun kuruluğudur. Yaʻnî burunda sümük ve rutūbet olmaya. Bunun emrâz olduğu tenkıyye zarar itdiğiçündür. Cefâf-ı enfin sebebi bedende veya...

Baras ve Behak Tedavisi

Metni, günümüz Türkçesiyle yazılışını, sadeleştirilmiş halini ve kelimeleri yazının devamında bulabilirsiniz. On altıncı bâbda baras ve behak illetlerin ve ilâcların beyân idelim. Ammâbehak iki nevʻdir....

Osmanlı Tıbbından (Mayıs 2021)

Bu sayımızda; Nasır Ve Yara Tedavisi Nasır Ve Yara Tedavisi Kırk ikinci bâbda yaralar ve nasurlar onuldur birkaç melhemler beyân idelim. Cümleden biri dehm-i haliyûndur ....

Sersâm-ı Balgamî Beyânındadır

Sersâm-ı balgamî ki lîsergus dirler. Lafz-ı Yûnânîdir. Maʻnâsı nisyândır. Ve ıstılâhda verem-i bârid-i balgamî dirler. (Kaynak: Enmuzec-i fi’t Tıb kitabından alıntıdır) Sersâm-ı balgamî beyânındadır Sersâm-ı balgamî ki...

Ciğer Şişinin ilacı beyanındadır

Kaynak; (Gâyetü’l beyân fî Tedbirü’l İnsan, Fazıl Ahmed Paşa Kütüphanesi, nr. 975, vr. 231b, 231a.) Yazının devamında ulaşabilirsiniz... Ciğer Şişinin ilacı beyanındadır Ciğerde ıssı şiş olmak ya...

Şehr ü mesken tedbirindedir

Her yer ki yüce ola anın havâsı ve nesîmi sovuk ola, eyü ola. Ol havâda nefes urmak âsânter ola. Ve her yir ki alçak...

Bağırsak Kurtları

Bağırsak kurtları dört çeşittir. Birinci türü; bağırsakların üst kısmında boyu bir metreye kadar ulaşabilen geleneksel tıpta “hayyat” denilen solucan gibi bağırsak kurdudur. İkinci türü;...

Göbek Düşmesi

Arapçada âna “sükûtü’s-sirrâ” dirler. Bu maraz halk içinde meşhurdur. Bu marazı mütekaddimîn yazmamışlardır. Şifâ sahibi yazmışdır. Biz dâhî ânâ tabʻan yazdık. Bu marazda vâkiʻde...

İshâl

(Kaynak; Gâyetü’l Beyan kitabından) İshâl iki türlüdür. Birisi kanla karışık olur. Birisi kansız olur.Eğer kansız olursa Yunanca ânâ Disâryâ ve eğer kanla bile olursa Disântâryâ...