Osmanlı Devrinde Açık Arttırma Usulüyle Satış

Osmanlı diplomatiğinde kâimeler, üst makamdan alt makama yazılan belge türleri arasında yer alırlar. Kâimelerin alt türleri olarak; arîza yerine geçen kâimeler, tezkire yerine geçen kâimeler ve mezâd kâimesi sayılabilir. Bunların arasındaki mezâd kâimeleri, günümüzde de bir satış yöntemi olarak kullanılan açık arttırma usulüyle satış için hazırlanan belgelerdi. Mezad kaimelerinin üzerinde satış işleminin baştan sona bütün adımlarını gözlemleyebilmek mümkündür. Satış tamamlanıncaya kadar, ne kadarlık miktarlarla bedelin arttırılarak nihaî fiyatın belirlendiği belge üzerine işleniyordu. Böyle satışlardan birisinde, bir mukataa hissesi Yeniçeri Ağası Mustafa Efendi’ye açık arttırma usulüyle satılacaktı (DAB, C.ML, 503/20450). Mezad sırasında diğer taliplerin çekilmesiyle birlikte, mukataa hissesi altı bin kuruşa Mustafa Efendi’de kaldı. Satışa konu ve kira geliri olarak da ifade edilebilecek mukataa hissesi için, belgenin üstünde malikâne uhdesine kaydedilmesinin buyurulduğu ifade edilmiştir. Malikâne ise terim olarak lügatte, memur, asker vb. kimselerden bazılarına, satmamaları ve miras bırakmamaları şartıyla, hayatları boyunca kendi mülkleri imiş gibi kullanmaları ve gelirinden faydalanmaları için verilen, mülkiyeti devlete ait mallara denilmektedir.

عثمانلي ديپلوماتيگنده  قائمه لر، أوست مقامدن آلت مقامه يازيلان بلگه تورلري آراسنده ير آليرلر. قائمه لرڭ آلت تورلري اولارق؛ عريضه يرينه كچن قائمه لر، تذكره يرينه كچن قائمه لر و مزاد قائمه سي صاييلابيلير. بونلرڭ آراسنده كي مزاد قائمه لري، كونمزده ده بر صاتيش يوڭتمي اولارق قوللانيلان آچيق آرتديرمه اصوليله صاتيش ايچون حاضرلانان بلگه لردي. مزاد قائمه لرينڭ أوزرنده صاتيش ايشلمنڭ باشدن صوڭه بتون آديملريني كوزلمله يه بيلمك ممكندر. صاتيش تماملاننجه يه قدر، نه قدرلق مقدارلرله بدلڭ آرتدريلارق نهائي فيئاتڭ بليرلنديگي بلگه أوزرينه ايشلنييوردي. بويله صاتيشلردن بريسنده، بر مقاطعه حصّه سي يڭيچري آغاسي مصطفي افندي يه آچيق آرتديرمه اصوليله صاتيلاجقدي (٥٠٣/٢٠٤٥٠). مزاد صيره سنده ديگر طالبلرڭ چكيلمه سيله  برلكده، مقاطعه حصّه سي آلتي بيڭ غروشه مصطفي افنديده قالدي. صاتيشه قونو و كرا كليري اولارق ده افاده ايديله بيله جك مقاطعه حصّه سي ايچون، بلگه نڭ أوستنده مالكانه عهده سنه قيد ايديلمه سنڭ بويورولديغي افاده ايديلمشدر. مالكانه ايسه تريم اولارق لغاتده، مأمور، عسكر وب. كيمسه لردن بعضیلرينه، صاتمامه لري و ميراث بيراقمامه لري شرطيله، حياتلري بوينجه كندي ملكلري ايمش كبي قوللانمه لري و كليرندن فائده لانمه لري ايچون ويريلن، ملكيتي دولته عائد ماللره دينيلمكده در.

Bu içerik sadece 6 Aylık Üyelik ve 1 Yıllık Online Abonelik üyeler tarafından okunabilir.
Giriş yap Üye ol