Vergi, Veri Demektir

Vergi, Veri Demektir

Vergi, veri demektir. Yani etkin bir vergi sistemi için istatistik vazgeçilmezdir… İstatistik ise kayıt ve arşivcilik demektir… O yüzden 1600’lerde Fransız kralı radikal bir adım atıp Paris’te merkezî bir vergi dairesi oluşturduğunda, hemen bir istatistik birimi de kurdu. Fransa en azından Osmanlı’nın veri toplama dehasından etkilenmiş olmalı. Çünkü Osmanlı tımar sistemi ile beraber mükemmel ve ayrıntılı bir istatistik ve arşiv sistemi kurmuştu. Her yerdeki nüfus, tarım ve üretim hareketlerini çok sıkı bir şekilde izliyor ve kayıt altına alıyordu. Bu kayıt sisteminin Yıldırım Bayezid, hatta Orhan Gazi zamanında başlatıldığı söylenir. Bu veri toplama sistemine “tahrir” denir.

ويركي، ويري ديمكدر

ويركي، ويري ديمكدر. يعني اتكين بر ويركي سيستمي ايچون استاتيستيك واز كچيلمزدر… استاتيستيك ايسه  قيد و آرشيوجيلك ديمكدر… او يوزدن ١٦٠٠’لرده  فرانسز قرالي راديقال بر آديم آتوب پاريسده  مركزي بر ويركي دائره سي اولوشديرديغنده ، همن بر استاتيستيك بريمي ده  قوردي. فرانسه  اڭ آزندن عثمانلينڭ ويري طوپلامه  دهاسندن اتكيلنمش اولملي. چونكه  عثمانلي تيمار سيستمي ايله  برابر مكمّل و آيرينتيلي بر استاتيستيك و آرشيو سيستمي قورمشدي. هر يرده كي نفوس، طاريم و أورتيم حركتلريني چوق صيقي بر شكلده  ايزلييور و قيد آلتنه  آلييوردي. بو قيد سيستمنڭ ييلديريم بايزيد، حتّي اورخان غازي زماننده  باشلاتيلديغي سويلنير. بو ويري طوپلامه  سيستمنه  ”تحرير“ دينير.

Bu içerik sadece 6 Aylık Online Abonelik ve 1 Yıllık Online Abonelik üyeler tarafından okunabilir.
Giriş yap Üye ol